تحقیق و توسعه

اصطلاح  R&D‎‏ (Research and Development)یا همان تحقیق و توسعه طبق نظر موسسه OECD‎‏ (Organization For Economic Co-operation and Development) که متشکل از ۳۰۰ کشور پیشرفته دنیا است، به معنای فعالیت های سازنده برخواسته از یک بنیاد سیستماتیک است که با هدف افزایش دانش انسانی و فرهنگ اجتماعی و بهره گیری از این دانش در کاربردهای جدید ایجاد می‌شود. امروزه گسترش و طراحی محصولات جدید بیش از پیش به عنوان عامل اصلی و نهایی شرکتها مطرح است.

واحدهای تحقیق و توسعه در کارخانجات هسته اولیه فعالیتهای تحقیقاتی در بخش صنعت هستند. این واحدها به طور عمده فعالیتهایی از قبیل ارتقاء کیفیت محصول، طراحی محصول جدید، بهینه سازی فرایندها، انتقال و جذب فن‌آوریها، کسب دانش فنی برای تولید و غیره را درچارچوب سیاستهای صاحبان صنایع دنبال می نماید.

در شرایطی که استراتژی سازمان بر توسعه محصولات جدید متمرکز است واحـــد تحقیق و توسعه به پروژه‌هایی در زمینه توسعه محصول گرایش می یابد. درصورتی که استراتژی سازمان حفظ محصولات موجود و تولید با کیفیت بالاتر و اقتصادی‌تر آنها باشد واحد تحقیق و توسعه به پروژه هـــــای متمرکز بر فرایند تولید روی می آورد. واحدهای تحقیق همچنین می توانند به انجام تحقیقات پایه کاربردی و یا توسعه ای بپردازند.

مهمترین نقش واحد تحقیق و توسعه در هر واحد تولیدی، نقش آن بعنوان یک کارخانه تولید تکنولوژی در درون کارخانجات می باشد. یعنی تکنولوژی موجود در واحد بعنوان بستر اولیه در نظر گرفته می شود و با انجام فعالیتهای تحقیقی و توسعه ای و در یک روند تبادلی دوطرفه با سایر عوامل تولید، کالایی برتر از قبل تولید نموده و در نهایت تولید کالای برتر به ایجاد تکنولوژی برتر و بهره وری بیشتر از عوامل تولید منجر می‌شود.

امروزه (R&D) تاثیر مستقیمی بر نوآوری، بهره‌وری، کیفیت، سطح استاندارد زندگی، سهم بازار و نیز دیگر عواملی که در افزایش توان رقابتی سازمانها موثر هستند، دارد. با ظهور پدیده جهانی‌شدن روشهای کسب تکنولوژی نیز تغییر کرده و روش‌های جدیدی خلق گردیده که به کشورها و سازمانها امکان دستیابی به تحقیقات در سطوح مختلف را می‌دهد.

براساس آماری که از سوی اتحادیه اروپا ارائه شده، میزان سرمایه گذاری در بخش (R&D) شرکت ها و موسسات صنعتی ١٠ درصد نسبت به گذشته بیشتر بوده است. شرکت های بزرگ در این زمینه، همگی متعلق به آمریکا و چند درصد متعلق به اروپاست. به عنوان مثال شرکت داروسازی فایزر ٨/۵ میلیارد یورو، فورد ۵/۵ میلیارد یورو و مایکروسافت ۴/۵ میلیارد یورو و شرکتهای اروپایی دایملرکرایسلر و زیمنس به ترتیب به میزان ٢/۵ و ۵ میلیارد یورو در بخش تحقیق و توسعه خود سرمایه گذاری کرده اند.

براساس این آمار، بیشترین سهم سرمایه‌گذاری مربوط به شرکتهای داروسازی و بیوتکنولوژی و سپس صنایع شیمی، هوافضا، نظامی و خودروسازی بوده است. در فهرست اعلامی۵۰ شرکت برتر در بخش تحقیق و توسعه، ۲۰ شرکت آمریکایی، ۱۸ شرکت اروپایی و ٩ شرکت ژاپنی و ٣٣ شرکت متفرقه وجود دارد و با نگاهی به این آمار به خوبی متوجه می شویم که چرا آمریکا، اروپا و ژاپن همواره از بهترین نوآوران و تولیدکنندگان علم و دانش محسوب می شوند.

دبیر انجمن مراکز تحقیق و توسعه وزارت صنایع و معادن اعلام کرده است که کمتر از ٢ درصد مراکز، شرکتها و کارخانجات صنعتی در کشور، دارای واحد تحقیق و توسعه (R&D) هستند. همچنین شرکتها و موسسات بزرگ صنعتی در دنیا، بالغ بر یک سوم (۳۰ درصد) از درآمد خود را به پژوهش و تحقیق برای توسعه اختصاص می دهند اما در ایران این رقم در بیشتر مراکز و صنایع کمتر از یک درصد است. این مسائل از مهمترین موانع موجود بر سر راه توسعه و پیشرفت ایران بر اساس سند چشم انداز ۲۰ ساله می‌باشد.

با توجه به اهمیت و جایگاه واحد تحقیق وتوسعه، مدیر عامل فقید شرکت داروسازی باریج اسانس “مرحوم مهندس سید حسین حجازی” از همان ابتدای فعالیت خود، رمز موفقیت این شرکت را در سرمایه‌گذاری برای بدست‌آوردن دانش نوین جهت تولید داروهای گیاهی و استفاده از گیاهان دارویی بومی دانسته و اقدام به تاسیس واحد تحقیق و توسعه ای پویا و علمی نموده است. هسته اصلی این واحد، با بکارگیری پژوهشگران و صاحب‌نظران در رشته های مختلف و دریافت خدمات مشاوره ای از اساتید این رشته در داخل و خارج کشور شکل گرفته است. امروز که نزدیک به ۲۰ سال از فعالیت واحد تحقیق و توسعه شرکت داروسازی باریج‌اسانس می گذرد پژوهشگران این مرکز دارای کلیه تجهیزات و امکانات لازم جهت تحقیقات علمی و کاربردی و گروه‌های مرتبط با تولید بوده و همواره به ارتقاء کیفیت محصولات شرکت می اندیشند. درحال حاضر این واحد حدود ۳۰ عضو تمام‌وقت با مدارک کارشناسی‌ارشد و دکتری تخصصی دارد که در گروه های کشاورزی، فیتوشیمی، فرمولاسیون، تحقیقات بالینی، طب سنتی، داروهای دامی، میکروبیولوژی، بیوتکنولوژی و انتشارات علمی- پژوهشی مشغول فعالیت می باشند. لازم به توضیح است هر یک از گروه‌های فوق با اساتید دانشگاه های بزرگ کشور ارتباط مستقیم دارند.

گروه فیتوشیمی

گروه فرمولاسیون

گروه میکروبیولوژی

گروه دامپزشکی

گروه بالینی

گروه کشاورزی

گروه طب سنتی

گروه بیوتکنولوژی

گروه متون علمی

بله خیر